jueves, 29 de noviembre de 2012

UDALATX BETSAIDE BIDETIK.




Autoa utzi genuen Elorrioko hegoaldeko industrialdean, Betsaide bidetik hurbil (240 m) . Ailegatzeko errepidea zeharkatu behar genuen. Pista, hasieran porlanezkoa (argazkia), hegoalderantz zuzentzen da. Norabideari eutsi eta 520 metroko kotara heldu ginen non Durangoko mendiak ikusteko parada izan genuen. Ikuspegi bikain: Anboto, Ailuitx, Untzilaitx, Mugarra (argazkia). Hegoalderantz begira Betsaide gailurra ikusten da, baita mendiko istripuetan mendizale hildakoen oroigarria ere.




Hego ekialderantz jarraitu genuen pinudi batetik (argazkia) betsaide mendilepora (528 m) heldu arte. Bertan aurkitu genuen urmael bat (argazkia). Hemendik Udalatx bidea hartu genuen, lehenik ekialderantz (argazkia), gero zati bat iparralderantz (argazkia) eta azkenean berriro ekialderantz (argazkia). Azken zati honek  kordalaren oinarria zeharkatzen du eta gogortzen da, gainditzen den altitudeagatik eta kareazko harriek ibiltzea zailtzen dutelako. Kordalara ailegatu ginen Azpoiti mendilepoan (argazkia). Jarraitu genuen Erdikoatxaren oinarrian zehar  Uztepe Osta mendilepora iritsi arte (988m) (argazkia). Metro batzuk gorago tontorraren azpian dagoen kobara zuzendu ginen (argazkia), bertan aberea zaintzen da. Minutu batzuk beranduago gailurran geunden (1111 m) (argazkia). Buzoia, Gurutze eta harrizko mapa  gailurraren biztanle bakarrak dira.




miércoles, 21 de noviembre de 2012

IZARRAITZ MENDILERROA: URNOBITZA, AZKARATE, ATXURIGAIN, OTARRE, GAINTXIPIA, GARAILUTZ ETA SOSOTE. MENDAROKO MENDIAK.




Ibilbide zirkularra egin genuen. Izarraitz mendilerroaren garrantsitzuenetariko gailur batzuk igo genituen. 23 kilometrotik gora ibili ginen, 7 gailur igo genuen eta 1490 metroko aldea gainditu.


Mendaroko hospitalean utzi genuen autoa. Hospitalaren eskuinatik igotzen den errepidean ibili ginen 300m. (HM). Orduan, Larrakoetxea (argazkia) eta Iturgoin baserrietara zuzentzen den (HHE) pista bat ezkerretik hartu genuen. Iturgoin baserritik igaro eta gero eskuinera (E) biratu ginen 100m. gutxi gorabehera. Hesi bat gainditu genuen eta igotzen hasi ginen  pinudi batetik (HE) (argazkia). Zig-zag eta bihurguneak egiten duen  eta bi edo hiru bidegurutze zeharkatzen duen pista berri bat jarraitu genuen, oso erreza okertzea izaten. Guk GPS erabili genuen, baina galdu ez gaitezen norabideari eutsi eta mendiaren kordala segitu, hortxe dago ibilbide honen gakoa. Hasierako zati honetan agertu ziren ere P.R.-ren marra zuriak eta horiak (argazkia) Madariaga auzora heldu arte.
Momentu batean pistak bira itxia egiten du, lehenik iparralderantz baina norabideaz aldatzen doa, hegoalderantz, eta ezkerrerantz, bira osoa bete arte. Gero hegoaldeko norabidea galdu gabe heldu ginen Errezabal deitzen den lekura, zabalgune eta borda. Pinuen artean kordala segitu genuen (HE),  mugarri geodesiko batetik igaro ginen (argazkia) eta pixka bat beherago bidegurutze batera iritsi ginen. Bertan seniale tantai batek erakuzten du Mendaro, Azkarate eta Altzolarako norabidea (argazkia). Porlanezko bide bat (HE) hartu genuen, Madarizurietatik oso hurbil, eta hamabost minututan lehenengo gailurrera heldu ginen, Urnobitza 640 m. (argazkia). Ez dago harririk, ez dago zuhaitzik ezta buzoirik ere,  belarra eta txarrantxazko hesia besterik ez. Hegoalderantz begira mendilepo luzea eta urrengo gailurra, Azkarate 663 m, pinuez estalita, ikusten dira. Gailur honetan badago buzoia baina Urnobitza izenarekin, hau da kokatzerakoan okertu ziren (argazkia). Hemendik jaitsi ginen (HEE) Madariaga auzora (argazkia). Auzoaren irteran, errepidetik ezkerrera, pista batek sartu gintuen mendian baina berehala itzuli ginen errepidera (GI 3210) berriro.  300 metrotara bidegurutze batera heldu (argazkia) eta ezkerrera jo genuen. Porlanezko bide batek (argazkia) bihurgune batzuk marrazten ditu eta iparraldeko norabideari eusten dio Atxurigainen oinarrira ailegatzeko. Belarrezko malda aldapatsua (argazkia) igo genuen gailurraren buzoia (738 m) aurkitu arte (argazkia). Jaitsi ginen (IE) bidezidor batetik mendian zehar (argazkia). Aurkitu genuen beste porlanezko bide bat eta iparralderantz begira Lizartxo eta Larrazkondogoikoa baserrietatik (argazkia) igaro ginen. Pixka bat beranduago Otarre gailurrean (663 m) geunden. Tontor honetan gurutze, buzoia eta errepikagailu-dorrea badaude eta ikusten diren ikuspegiak ¡zoragarriak!, Gipuzkoako kosta ia ia osoa. (argazkia), (argazkia), (argazkia).
Jaitsi ginen larreetan, M eta I norabidearekin, Z handi bat marrazten. Pagolaza izena duen lekura ailegatu ginen eta bertan egitura bat, sasiez erabat estalita, aurkitu genuen. Uste dut kalero bat dela ¿?. Harri itsatsiez eginda dago; planta zirkularra dauka; maldaren gainean altzatzen da; bere alderik altuena badauka 3 metro edo eta beheko partean bi sarrera oso nabariak dira. (argazkia), (argazkia).
Jarraitu genuen (HM) Erentza baserriaren hondamenetara iritsi arte (argazkia). Gero iparralderantz jo genuen eta Gaintxipiaren hegoaldeko aurpegiarekin topo egin genuen (argazkia). Igo genuen mendian zehar, bide eta markarik gabe, deserosoa, baina lortu genuen gailurra 628m (argazkia). Berriro jaitsi (IMM) Garailutz mendiaren hegoaldeko aurpegiaren oinarrian kokatu arte. Garailutzen gailurrera ailegatzea oso neketsua izan zen. Landarea oso zerratua zen eta tarterik altuena kareazko harriez osatuta dago. Kontu handiz ibili behar ez erortzeko. Oinarritik, bidezidor ia ikusezin batetik, (E) eskuinerantz 200m ibili ginen. Gero igo genuen (I) kareazko harrietaraino non aurkitu genuen gailurrera eraman gintuen bidezidor bat. Garailutz (575 m) (argazkia).
Jarraitu genuen iparralderantz Sosotearen gailurra (519 m) igo arte (argazkia), baina heldu baino lehen, bi gailurren arteko mendilepoan harrizko pasabide batetik igaro  behar izan genuen (argazkia) eta destrepe txiki bat egin behar izan genuen derrigorrean.
Sosotearen gailurratik Mendarora iristeko, lehenik (HM) jaitsi ginen Olooza izena duen lekura, bertan pago zaharrez osatuta dagoen pagadia (argazkia) dago. Gero pista batek Gausitxa baserrira gidatu ginduen eta pixka bat beherago Mendarorako errepidea zegoen (argazkia).


Ordutegia:
Mendaro: 0o.
 Larrakoetxerako pista: 5´
Urnobitza: 1o 35´
Azkarate: 1o 50´
Madariaga: 2o 15´
Atxurigain: 2o 55´
Otarre: 3o 30´
Gaintxipia: 4o 30´
Garailutz: 5o 30´
Sosote: 5o 55´
Mendaro: 7o 5´






domingo, 7 de octubre de 2012

PEÑA SANTA DE CASTILLA KANAL ESTUATIK





Peña Santa de Castilla igo genuen  Pan del Carmen Parking-etik. Vegarredonda-ko aterpetik pasatu ginen eta Peña Santa-ren hormetan sartu ginen “kanal estuatik”.



Enol lakuko eskuinera pista bat ateratzen da. Zuloz Beteta dago eta, 2 kilometro baino zerbait gehiagora, gidatu gintuen Pan del Carmen parking-era (1070 m). 


Hemendik Vegarredonda aterpera zuzentzen den pista bat hartu genuen (Hego-Ekialdera). Hasi bezain pronto Redemuñe errekaren gaineko egurrezko zubia pasatu ginen eta tarte batean mendebalderako norabideaz aldatu ginen, gero, berriro, hego-ekialderakoa berrezkuratzeko. Norabide hau jarraituz Piedra eta Canrasu ibarretatik eta La Rondella borda-multzotik pasatu ginen Vegarredonda aterpera ( 1460 m) heldu baino lehen. Jadanik, ibilbidearen zati honetan, La Torre Santa Maria de Enol-en eta Cebolleda-ren lehengo panoramikak gozatu ahal izan genituen.


Aterpetik, Hego-ekialderantz, aterpe zaharraren ondoan pasatu eta gero, zuzendu ginen ibarraren hondora. Bideak gora egiten du eta 1820 metrotako kotan, Porru Bolo-aren aurrean, bitan adarkatzen da. Ezkerreko adarra hartu genuen Pico La Altiquera-ren eta Pico Los Argaos-en artean dagoen La Fragua lepora ailegatzeko. 


Norabidea galdu gabe, Cebolleda-ren azpian, Las Barriostradas-etatik pasatzen den pistatik jarraitu genuen Jou de los asturianos-en ahora arte. Hemendik, lehen aldiz, ikus ahal izan genuen Peña Santa de Castilla. Jou ezkerretik, ibilbidearen arabera, zeharkatu genuen Jou Santu-aren ahora (2095 m) heltzeko.


Gure eskuinera geneuzkan La Torre de Santa Maria de Enol-en horma izugarriak eta mendebaldetik Jou izten duten erraldoiak: La Torre del Medio, La Torre de Las Tres Marias eta La Torre del Torco. Jou Santu-aren ezkerreko aldetik, ibilbidearen arabera, segitu Jou Santu-aren lepora arte. Jou Santu bi zulotan banatuta dago eta bi zuloen erdian lepoa. 


Bidea ekialderantz jarraitzen du, Boquete-rantz, baina guk baztertu genuen. Lepotik hurbil Las Balas Iturria dago, hego-mendebalderantz doazen mugarriak jarraitu behar ditugu. Aurkitzeko saila, iturburu batetik ura hartzen duen tutu bat besterik ez da. Gure helmuga Peña Santa de Castilla-ren oinarria zen eta lepotik hegoalderako norabidearekin doazen mugarriek gidatu ginduen, bi zuloen arteko banalerrotik. Zati honetan gora ta behera ibili behar, pixka bat trepatu eta harmailak gainditu, leize baten ondoan kokatu arte. Leku berean, ordeka batean, harrizko babes-leku bat dago eta bertan utzi genituen motxilak. 


Gure ezkerrean zeuden harmailak igo eta terraza batera heldu ginen. Hemendik eskuinera eta zeiharrean kanal estuan sartu ginen. Marra horiak jarraitu eta bigarren graduko urratzen bat pasatu genuen. Gero ezkerrera  atera ginen lehenengo irtengunera iristeko, kordino batez horniturik dago, igoera osoaren urratzik sailena dena. Sartu berriro kanalean estutzen doana II eta azkenean bigarren irtengunea III agertzen da. Malda harritsu batek gidatu ginduen Iparraldeko bretxara arte (2500 m). 


Vega Huertako isurialderi begiratuz, hegoaldeko isualdeari, pixka bat jaitsi ginen eta beste pixka bat horizontalean segitu hormara arte. Hormatzarra igo genuen III eta gandorrean sartu ginen gaiurra ikusten dagoeneko. Dorretzar batek itxi zigun gandorraren bidea eta jaistera behartu ginduen. Derrigorrean gaiurraren azpitik pasatu, Jou Santu-ra erortzen diren las Llambrias-etatik III. Azken igoera gandorrera berriro ailegatzeko eta hortik Peña Santa de Castilla-ren gailurrean dagoen erpinara.


Jaitsi ginen sei rapel-etan. Hiru rapel gandorratik Iparraldeko Bretxara jaisteko, Las LLambrias ekiditen, igoeratik hurrun: beste bi kanalean, haietako bat 50 metrokoa eta azkena, 50 metrokoa ere, III+ eta kanalaren sarbideko zatia sahiesteko.


Ordutegia :
Pan del Carmen 8 o.
Vegarredondaren aterpea 9,05 o.
La Fragua Lepoa 10,30 o.
Jou de la Asturianos 10,45 o.
Jou Santuren lepoa 11,10 o.
Motxilak utzi genituen lekua 12, 20 o.
III+ urratza 12,30 o.
Iparraldeko bretxa 13,25 o.
Gandorra 13,50 o.
Gailurra 14,09 o.
Refugio de Vegarredonda 19,30 o.






Bibliografia.- Luis Alejos-en "Alta Montaña Ibérica."

miércoles, 26 de septiembre de 2012

MONTE PERDIDO COTATUERO-TIK ETA ITZULIA COLA DE CABALLO-TIK.





Bi eguneko ibilbide biribildua egin genuen. Lehenengo egunean Ordessako belardiko parking-etik atera ginen Cotatuero-tik igotzeko Gorliz-ko aterperaino. Bigarren egunean laku izoztutik Monte Perdido igo genuen eta gero jaitsi Ordessako belardira Cola de caballo-tik eta Soasoko iltzeetatik.


Ordessako belardiko parking-ean (1330 m) ibilbidea hasi genuen, bailaran sartzen den pistatik, Arazas ibaiaren bideari jarraituz. 750 metrotara, ezkerrera, Cotatuero-ko amildegietara zuzentzen den sahisbidea agertzen da, seinale tantai batez markaturik. Bidea igotzen doa pagadi hostotsu bat zeharkatzen duen bitartean, zig zag-en bat marraztu eta iparekialdeko norabidea mantentzen du. Momentu batean, iltzeetatik oso hurbil, bidetik atera ginen eskuinera Cotatuero-ko urjauzi handia ikusteko burdinezko zubi batean, aurten ur gutxikoa. Itzuli ginen berriro bidera y metro gutxietara Cotatuero-ko iltzeetara heldu ginen (2000 m). Aireko pasabidea da.


 Hasieran tximinia erraz bat daukagu, hiru iltzez hornaturik, arazorik gabekoa. Gero, eskuetarako eta oinetarako zenbait iltze, hormaren 15 metro zeharkatzen dituztenak, 150 metrotako amildegian kokatuak. Iltxeen ibilbidea horizontala da baina erdian, gutxi gorabehera, zatitxo bat igotzen da eta gero, berriro, horizontalean jarraitzen du igarobidetik atera arte. Igarobide osoa burdinezko zirga batez sendotuta dago. Zirgara finka gintzatenn lakioa eta mosketoia komenigarria dira. Zirkuaren goiko aldean, Cotatueroko urjauzi handitik amildu baino lehen Ribereta edo Millaris errekak sortzen dituen ur jauzi txikien ondoan atera ginen. 


Ekialderako norabidearekin oso markaturik ez zegoen bidezidor bat hartu genuen, urjauziak gibelean utziz. Segitu genuen, erreken ondoan, Cotatueroko goiko zirkuak eta Millaris-ko amildegiak ixten duten belardi baten zehar. Zirkuren hondora heldu baino lehen eskuinera jo genuen (HE) Punta Tabacor-tik jaisten den beste amildegi bat hartzeko. Aldats pikoa igo baina amaitu aurretik ezkerrera joan ginen, belarrezko kanal batetik, La Plana deitzen den beste belardi batera (2300 m) ailegatzeko, Punta Tabacor eta Punta Millaris-en azpian. Iparralderako norabidearekin zeharkatu Pico Descargador eta Punta Millaris-en arteko igarobide zabalera (2380 m) iritsi arte, San Ferlus plana eta plubiómetro ospetsuaren gainean hain zuzen ere. 


Mugarriek zuzendu ginduten (IE) metro batzuk gehiago igotzeko Punta Millaris-en maldak inguratzen eta Millaris-ko lepoa lortu arte (2457m). gero jaitsi ginen (EHE) Millarisko lautadatik Delgado Ubeda edo Gorizko aterperaino (2200 m). Inguru hauetatik ikusi ahal genituen hurrengo mendiak: Taillón, falsa brecha, Brazillac, Casco, La Torre, Marmoré, Cilindro Monte Perdido, Sound de Ramond edo Añisclo. Lehenengo egun hau iraun genuen 5,30 ordu, baina ordu erdiko jateko geldialdia izan genuen.


Hurrengo egunean, 7,30etan hasi ginen igotzen Monte Perdido. EIE norabiderantz zuzendu ginen bidesidor batetik baina 2400 metrotako kotan iparralderantz aldatu ginen, Punta de las Escaleras pasatu aurretik, Goriz amildegiaren terrazak eta harriez kaosa gainditzeko. Ez dago galtzerik, bidezidorra oso nabaria da eta bidea mugarriez beteta dago. Azkenik Monte Perdido eta Cilindro de Marboren arteko laku izoztura heldu ginen.


Eskuinara biratu besterik ez genuen behar, hegoekialderantz, gailurrarako harrieta luzea igotzeko. Harrietaren lehenengo zatia erosoagoa da. Amildegiaren harrizko gandorratik ibili ginen baina “escupidera”-tik aurrera sartu behar izan genuen benetako harrietan, non aldapa gogortzen den, lautada txiki batera heldu arte. Lautadan ikus daitezke  mendiaren iparraldelko isuriaren ikupegi zoragarriak: Iparraldeko aurpegiaren glaziarra, Tucarroya, Tucarroya bretxa, Tucarroya lakua, Astazu, Pineta-ren balkoia. Metro batzuk gorago gailurra zegoen (3355m), nondik Pirineos-en ikuspegi klasikoak ikusi ahal genituen: Cilindro, Soum de Ramond, Ordessa bailara, Punta Millaris eta Tobacor, Pineta bailara, Munia, Robiñera, Tucarroya eta bere ingurukoak eta abar. Igoeran iraun genuen 2,30 ordu.


Igoera honetan bi zehetasunez arreta jarri nahi dut. Lehenik, derrigorrezko pasu batzuetan harria oso irristakorra da hainbat gende paa eta  gero, kontu handiz ibili behar  dugu ez erortzeko. Bigarrena, “escupidera” deitzen den igarobideak amildegirntz peraltea dauka, udan elurrik gabe ez dago arazorik, baina neguan oso arriskutsua da; izan ere, istripu larrien ondorioz hildako asko izan dira.


Bide beretik jaitsi ginen Goriz aterperaino, bi ordutan. Gero hegoalderantz joan ginen Ordessa belardira jaisteko, Soasoko iltxeetatik, Cola de Caballo urjauziaren ondoan. Iltzeetara ailegatzeko, 2000 metroko kotara heldu baino lehen bidetik atera ginen eskuinera bidezidor ageri batetik. Bide nagusiak jarraitzen du Faja de pelay-ren barruan pixka bat sartzen eta gero zigzag egiten du Soaso-ren zubiara jaisteko. Aukera honek nahiz eta luzeena izan ez dauka problemarik. Hala ere, iltxeetako aukera azkarragoa da bide nagusiarena baino. Ez da pasabide saila baina harria higatu da eta irristatzeko arriskua bada, baina iltxeak kateekin indartu dira. Bertigo izanez gero hobe duzu bide nagusia.


Behin bailaran, Cola de Caballo-ari betiko argazkiak atera genizkion eta aurrerago Monte perdido-ari eta Soum de Ramond-ari. Arazas ibaiaren bideari jarraitu, Ibaiaren urjauzien ondoan pasatu parking-era ailegatu arte, amaitu aurretik La Punta del Gallinero eta El Tozal de Mallo fotografiatu genituen.






domingo, 9 de septiembre de 2012

AXKORRIGAN ATXARAGUN LEPOTIK, URIGOITITIK.




 Ekialdetik Urigoitiren gainean kokatuta dagoen Elezkingo parking-ean ibilbidea hasi genuen (470 m). Ekialdeko norabiedearekin, pista zabal batetik, berehala ur-andel baten ondoan  pasatu ginen y pixka bat aurrerago lehenengo bidegurutzea agertu zen, jo genuen eskuinera. Minutu gutxietara bigarren bidegurutxean gora jarraitu genuen Aldabide errekara eta Sistietako kanalera zuzentzen den beste pista bat eskuinera utziz. Pinudi batean sartu ginen eta jarraian zelai batzuk zeharkatu genituen. Dagoeneko gure eskuinean Atxak ikusgarriak geneuzkan, hegoalderantz zuzendu ginen eta Egalasaburu larretan kokatu ginen Atxen azpian.


Hemendik, hegoalderantz y pixka bat medebalderantz, Atxak inguratu genituen Sistietako harresi handia zeharkatzen hasteko, Sistietako kanaletik metro batzuk gorago.


Axkorriganetik jaisten den ezproi nabaria gainditu genuen eta 100-150 metrotara kanal aldapatsuaren azpian kokatu ginen. Kanala Atxaragun leporaino igotzen da. Igoera harrieta handi batetik egiten da eta mugarriez markaturik dago. Kontu handiz ibili behar genuen goiko aldean aldats pikoa dela eta. Bideak, ia ia ikusten ez dena, zig zag egiten du, guk trepatu genuen ondoko harrietatik. 



Behin Atxaragun lepoan, Axkorrigan ezkerrean dago, trepatu genuen gandorretik gailurra arte. Bancobao elkartearen monolitoak eman zigun 1095 metroko kota.



Ojo Atxulartik itzuli ginen. Gailurrako Lapiaz gandorratik jarraitu genuen, ekialderantz, Urtutxerako norabidearekin. Baina azken mendi honetara heldu baino lehen jaisten hasi ginen, hegoekialderantz, Itxinako bihotzerantz, mugarriak, marra gorriak eta azkenean bidezidorra jarraituz. Tarte batean bidezidorra norabideaz aldatu zen, Ipar mendebalderantz, eta eraman gintuen Ojo Atxulauraino. 


Hemendik  jaitsi ginen Egolasaburu bidezidorrera eta Iparmendebalderako norabidearekin, Ordeko iturria pasa eta gero, Egolasaburu zelaietara heldu ginen Atxen azpian berriro. Mendebalderantz jaisten jarraitu genuen pinudi bateraino gero pagadi bateraino . Azkenean Aldabide errakara ailegatzen den pistara, hasieran eskuinera utzi genuena, atera ginen Elazkingo parking-etik oso hurbil. 
Lau ordu gutxi gorabehera iraun genuen.







miércoles, 5 de septiembre de 2012

BEDON ETA PICON CUESTAHEDO-TIK.





Espinosa de los Monteros-tik atera ginen, BU-543 errepidetik. Metro batzuk Cuestahedora heldu baino lehen, pista batek eskuinara sartzen gaitu herriaren iparraldeko muturretik. Bedón-en gailurrean telebista antena jartzeko pista egin zuten. Hasieran iparralderantz metro batzuk igotzen ditu eta gero hegoalderantz zuzentzen da azkenean berriro iparralderantz joateko.Horrela pistak bihurgune handi bat  marrazten du Bedón-en maldetan Bedón eta Picón bereizten duen mendilepo batera iritsi arte. Mendilepoa 949 metroko altitudean dago.


Mendilepotik iparekialderantz zuzendu ginen mendiaren goiko aldea inguratzen duen harresiaren ertzetik. Hogei minututan buzoian eta antenetan geunden, 1091 metroko altitudean.
Itzuli ginen , berriro, mendilepoan eta iparamendebalderantz pista berri bat hartu genuen El Picón gailurrera heltzeko,1044 metroko altitudean. Azken zatian pista desagertzen da eta arreta jarri behar diougu hitoei. Gailurrean buzoia beharrean harri puntaduna dago.



Ibilbidearen zehar eta gailurretatik ikusten diren ikuspegiak izugarriak dira: Espinosa eta bere inguruko mendiak; aldeko gailurreik garrantzitsuenak, Castro Valnera, Imunia, Picón Blanco, Caballo, Zalama eta Los montes de La Peña; eta iparraldetik Sotoscueva-ko arana ixten duten harresi semizirkularrak, Bedón eta Picón-etik hasten direnak.




lunes, 9 de julio de 2012

PUNTA ESCARRA CANFRANC HERRITIK



IP bailra igo genuen, IP urtegi arte. Ezkerretik gora egiten jarraitu genuen Punta Escarra-ren oinarrian kokatu arte. Azken zatia I eta II. graduko igoera erraza eta dibertigarria izan zen.


Canfranc herriako parking batean utzi genuen autoa. Herrialdearen iparraldeko irteran dagoen erromesen zubiara zuzendu ginen (1056m), Aragon ibaiaren gainean. Iparraldeko norabidearekin lehenengo metroak ibili ginen, ibaiarekiko paraleloak, burdinbidearen azpitik igaro arte, yadanik pinu eta ezpel basoan sartzen. Bidea piko bihurtu eta ekialderantz biratzen da, zig-zag marrazten duen bitartean. Berehala altitude irabazi genuen eta IP bailaran sartu ginen. Lehenengo tarte osoa P.R.-ren marra berdez eta horiez markaturik dago. Basoa amaitu zenean aldapa leundu zen eta ordu erdian 1840 metroko kotako aterpera heldu ginen. Ekialderantz jarraitu genuen irekita dagoen IP aterpera heldu arte. Aterpea metalezko mahiez eta hogei pertson lo egiteko koltxonetez horniturik dago. IP urtegira heldu baino lehen, ibilbidearen eskuinera, kokatuta dago. Urtegiaren inguruan instalazio hondatuak nonnahi sakabanatuta daude. Merezi duen Goi-mendi itxura lekuari IP Kirkuk eta bere gailurrek ematen diote. Pala de Alcañiz, Hombro de Punta Escarra, Pala de IP, Collarada.



Urtegira hurbildu ginen argazkiak ateratzeko, baina Punta Escarra-rako bidea segitzeko ezkerrerantz jo behar da, iparekialderantz. Punta Escarra-ren iparraldeko korridorearen mendileporaino (2575m) heltzen den ibarbidea hartu genuen. Mendilepoan “Gendarme” bat, erdi apurturik, nagusia da. Tarte honek Hombro-tik eta Punta Escarra-tik datorren harrizko kaos, bere ezkerretik,  zeharkatzen du, bdidezidorrari eta mugarrei jarraituz. Korridorearen mendilepotik Punta Escarraren siluetak duen hortz itxuraren azpira hurbildu besterik ez genuen behar.



Hemendik aurrera zailtasun I eta II graduko urrats batzuk gainditu behar dira. Oinarritik bi aukerak dira: A) Guk igo genuena. Mendilepotik datorren bidezidorrak tximinia baten azpian utzi gintuen, eskuinatik gainditu genuena. “Rapel” egiteko amarratzea badago eta mendizale ohituak zailtasun I eta II- graduak ematen dizkiote. Ezkerretik jarraitu genuen, erlaitz batetik, tximinia errazago bat aurkitu arte.  Harri deseginez beteta zegoen Iparraldeko aurpegira atera ginen. Bertan I+ graduko harlauz batzuk igo behear izan genituen, gailurretik (2753m) oso hurbil. Badira “rapel egiteko” amarratze bi, baina neguko elurra eta izotzarako erabiltzen direla usted ut. B) Behin Punta Escarraren triangeluaren azpian, tximiniaren azpian hain zuzen ere, metro batzuk ezkerrera, iparraldera joan ginen. Kokatu ginen gandorrean, korridorearen mendilepoaren eta gendarme-aren gainean. A bidea aurkitzeko harritzar desegin batzuk gora egin besterik ez dugu behar. Nolanahi ere, azpimarratu nahi dugu , igoera dibertigarria izan arren, harri deseginen ondorioz kontu handiz ibili behar dugu.



Tontorretik ikuspegi zorogarria. Hegoalderantz eta hegoekialderantz Collarada, Collaradeta, El Fraile, La Punta Nevera, Pala de Alcañiz, Punta del Águila, Campanales de IP, Hombro de Punta Escarra; mendebalderantz Lecherines y Aspe; iparmendebalderantz Pala de IP; iparralderantz, urruntasunean, Perdido, Vignemal, Infiernos, Balaitus, Midi; eta ipar ekialderantz  Partacua-ren mendilerroa eta Telera.
Itzuli ginen bide beretik, baina bailararen beste aldetik jaistea posiblea da. Aukera hau aterpean hasten da. Adarratik segituz artzain etxola batera ailegatzen da. Bertan erreka zeharkatzen da, mugarrei jarraitzen zaie, gorabehera batzuekin, bailaren ezkerretik. Gero, mendebalderantz, La Besera belardietatik bidezidorra basoan sartu arte. Askenean, ia ia, Los Peregrinos zubian topo egiten du beste bidezidorrarekin.