ESPIGUETE EKIALDEKO ERTZETIK, JAITSIERA IPARRALDEKO AURPEGITIK

 

 CASTELLANO

Duela 16 urte ibilbide bera egin nuen. Espero bezala, ez da ezer aldatu, mendizaleen etengabeko oinazturak harria pa

sabideren batean higatzen duenetik harago.

Ertzak gailurrera iristeko aukera ematen du, hegoaldeko aurpegiko ibilbide normala baino dibertigarriagoa eta biziagoa. Iparraldeko aldetik jaisteak ez du zailtasun handirik, baina goiko aldeko inklinazio handia kontuan hartu behar da. Bestalde, igoera guztia Alto Carrion ikusteko balkoi ezin hobea da.

Cardaño de Arribara goaz P-217 errepidetik. 2 eta 3 kilometroen artean, zabalgune bat dago ezkerraldean, aparkatzeko egokituta. Aparkalekua ertzaren azpian dago, Pino Llano izeneko lekuan. Hemendik bertatik Mazobres errekaren ur-jauzietarako pista ateratzen da. Mendi-ibiliak azaltzen dituen kartel bat dago.

Mazobres errekaren bidetik hasi ginen, baina 10 metro baino gutxiagoan mugarri handi batek hego-mendebalderantz biratzen duela adierazten du, ertzari aurre egiten hasteko. Lehen urratsak sastraka arteko bidezidor batetik egin genituen, baina lehen harkaitzetara azkar igo zen. Hortik aurrera, HM orientazioari eutsi genion, eta oso gora egin genuen, batzuetan oinez eta beste batzuetan gora. Ez dago galera posiblerik, bidea oso ondo seinaleztatuta dagoelako eta, bestela, bidexka agerikoa delako.

1930 metroko kotan Cervunal lepora iristen da. Bere eskuinean, Mazobreko babesleku txiki bat ikus daiteke. Ertz honetatik egin nuen lehen igoeran, ertzerako sarbide zuzena eta erraza duen aterpean eman nuen gaua. Hegoaldera begiratuta, Camporredondo urtegia ikus daiteke. Oraingo honetan ia hutsik zegoen.

Malda gogorra igotzen jarraitu genuen Ekialdeko Ertzeko lepora iritsi arte (2130 m). Ekialdeko gailurraren azpian geunden, eta iristeko 4-5 metroko destrepe txiki baina erraz batetik igaro behar izan genuen. Gero, kareharrizko plaka bat gainditu genuen, airekoa, autore batzuek 1. mailakotzat (PD-) jotzen dutena. Aurreko batean, plakaren eskuinaldetik bidezidor bat bilatu nuen.

Zailtasun hori gainditu ondoren, ia ekialdeko gailurrean geunden (2425 m), eta handik gailur nagusira joatea besterik ez zitzaigun geratzen (M). Lehenik, bi gailurren arteko leporaraino (2420 m) jaitsi ginen pixka bat, eta handik gutxira tontorreko mugarri geodesikoa jo genuen (2450 m). Panorama paregabea da, ekialdean Curavacas, iparraldean Picos de Europa, Pico Murcia, Agujas de Cardaño, Tres provincias, Peña Prieta, Infiernos eta mendebaldean Los montes de Riaño.

Itzultzeko, iparraldeko aurpegia jaistea erabaki genuen. Berriro itzuli ginen lepora (E). Handik bidezidor argi bat hartu genuen, sigi-sagan jaisten dena iparraldeko aldetik, gutxi gorabehera ipar-ekialderantz. Ekialdeko tontorretik jaisten diren kontrahormetara doa. Kontrahormako hormara hurbiltzen garenean, malda oso handia da, eta, aurrerago, hartxingadi labainkorra batetik jaitsi behar da. Guk nahiago izan genuen hormara ahalik eta gehien itsatsi, bidezidor bati jarraituz, non zorua pixka bat sendoagoa zen, harik eta aldapa txikiagoko eta sendoagoko hartxingadia aurkitu arte, jaitsiera erraztu zigutenak. Tarte horretan, iparraldeko norabidea .

Hartxingadien amaieran, kontrahormak atzean utzi, eta beherantz jarraitu genuen, baina ekialderantz nabarmenduz, berriro ere Mazobres pistara iritsi arte; haranaren hondoa zeharkatzen du pista horrek. Pistan geundela, denbora gutxi behar izan genuen berriro aparkalekura iristeko. Jaitsieran zehar Pico Murcia eta Mazobres errekan sortzen diren ur-jauzien argazkiak atera ahal izan genituen. Jaitsiera osoa mugarriz josita dago, eta, halakorik ez badago, bidezidorrak ondo bereizten dira.

Oharra.- Erreportajeari buruzko bi ohartarazpen:

1) Trackak hutsune bat du hasi eta gutxira, pilak amaitu ziren eta ez nintzen konturatu pixka bat igaro arte. Baina ez du arazorik, tarte laburra izan baitzen, eta, gainera, oso ondo arritatua zegoen.

2) Albumeko argazkiak bi aldikoak dira, duela 16 urtekoa eta aurtengo irailekoa.

DATUAK 

DISTANTZIA: 9 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 1165 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

PEÑA VIEJA KABLETIK (2026KO ABUZTUA)

 CASTELLANO

Beste klasiko bat, baina ez nau nekatzen. Tontorretik egindako bistak Picos de Europako onenetakoak dira. Gainerakoan, igoera eskuragarria, goi-mendiaren zaporearekin.

Teleferikoa utzi bezain laster, ikusmenak arreta kendu zigun. Hegoaldean, Alto Carrión (Curavacas, Peña Prieta, Espigüete, etab.) eta, lehen planoan, Coriscao gailurrak ikus daitezke. Mendebalderantz, eta Picos mendigunearen barruan, Peña Remoña, La Padiorna, San Carlos tontorra eta Altaizko dorrea.

Kabletik (1.850 m) Cabaña Veronicara eta Horcados Rojosera igotzen den pista (NO) hartu genuen. Denbora gutxian Cobarrobres muinora iritsi ginen (1.920 m). Gure buruen gainean, Peña Olvidadako pareta malkartsuak altxatzen dira. 

Pistan aurrera jarraitu genuen. Gure eskuinean, Peña Vieja, Torre de Coteras Rojas eta Picos de Santa Anaren mendebaldeko hormak daude eta, gure aurrean, perspektiba itxiz, Horcados Rojos eta Tesorero.

Vueltonara (1.920 m) iritsi ginen, Cobarrobresetik metro bat ere igo gabe, baina hemen bidea okertzen hasten da eta, pixkanaka, gogortu egiten da, Peña Viejarako norabidea markatzen duen kartel adierazle batera iritsi arte (2.220 m). 

Orain norabidea aldatu genuen ekialderantz. Aldapa gehiago pikatu eta La Canalona izeneko kanal batean sartu ginen. Santa Ana mendien eta Coteras Rojas dorrearen artean dago. Igo ahala, Kanalona osoaren buru den pinakulu ikaragarri bat agertzen da gure gainean: Kanalonako Orratza. Amaieran, lursaila deskonposatuta dago eta, bidexka argi bat dagoen arren, zaila da aurrera egitea.

Kanalonako lepora iritsi ginen (2.440 m). Eskuinetara, hego-ekialderantz, mendi-puska bat dago, inguruko tontorretako kotarik altuena duena. Peña Vieja. Hemendik gutxira ipar-mendebaldeko hegaletik igo ginen. Hasieran, ibilbideak bide bat jarraitzen du, baina hau desitxuratu egiten da. Nabarmenenak diruditen marrak bilatu eta gailurrera iritsi ginen: Peña Vieja (2.617 m). 

Panoramika erabatekoa da: ekialdean, ekialdeko mendigunea, Morra de Lechugales eta Pico Cortés bereizten dituena; mendebaldean, hondoan, Peña Santa de Castilla, mendebaldeko mendigunean; mendebaldean ere bai, baina lehen planoan, eta erdiko mendigunearen barruan, Madejuno, Tiro Llago, Torre Blanca, Llambrión eta La Palanca dorrea; hegoaldean, batzuk aipatzearren, Naranjo de Bulnes, Peña Castil eta Torrecerredo.

Bide beretik itzuli ginen, baina kontu handiz gainaldea jaisterakoan, oso inklinatua delako eta labaintzen diren harritzarrak dituelako.

Oharra.- Postean zintzilikatzen dudan tracka ez dut nik grabatu. Wikilocetik hartu dut eta bat dator gure ibilbidearekin.

DATUAK

DISTANTZIA: 12 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 750 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

"CAÑON DEL CANALIJO", EDO "CUADRALIJO" (MANHATTAN); "LAS HAZAS DEL RESPIRADERO" ETA "CANALAHONDA" "ALTOS DE ASÓN"-ETIK. OJANCANOREN ETXEAK.

 

CASTELLANO

 Ibilbide zirkularra "Los Altos de Asón" zeharkatuta. Glaziazioren izotzak kentzean, kareharria mila modutara zatitu zen, bazter eta pasarteak utziz, ederrak izateaz gain, harritu eta hunkitu egiten dutenak. "Los Castros de Horneo", "Las Hazas del Respiradero" eta "Canalahonda" dira horren adibide.  

Altos de Ason-go aparkalekuan hasi genuen ibilbidea (680 m), ipar-mendebalderantz, Alto de la Posadia doan pistatik.

“Alto”-ra iritsi baino lehen, zutoin adierazle batek PR-S 77 COLINAren norabidea seinalatzen du eskuinean. Mendixkarako bidezidorra hartu (IE) eta Sotio txabolara iritsi ginen. Metro batzuk aurrerago, mugarri batek beste bidexka bat markatzen du ezkerretik, Horneoko kastroetara doana. Hemendik aurrera, oro har, mendebalderantz egin genuen.

“Los Castros de Horneo-ek leku berezia osatzen dute, glaziarren higadurak zizelkatutako kareharrizko labirintoa. Ez da malda handirik igotzen eta ez da distantzia handirik egiten, baina Kastroen zeharbideak ibilbidea adierazten duten mugarrietan kontzentratzea eskatzen du, eta kontuan hartzea harkaitzean gaudela, non eskuak behin baino gehiagotan erabili behar diren. Gora eta behera, "Canalijo kanoia" edo "Cuadralijo", Manhattan ere esaten zaiona, nabarmendu behar da. 20 metrotik gorako hormak dituen pasabide bat da, Manhattango kalezuloetatik paseatzen ari dela ematen duena, etxe orratz ikaragarriz inguratuta.

Baina Sagar Handiarekiko konparazio hori erabat subjektiboa da. Niretzat, izpiritu fantastikoa naizenez, duela gutxi Altos de Ason-go ibilbideen liburu batean irakurri nuen zerbait gehiago iradokitzen dit: "OJANCANOAREN" EGOITZA. "Ojankanoa" azpimunduko pertsonaia bat da, Kantabriako mitologian gaiztakeriaren ordezkaria. Begi bakarreko ogro bat, artzainak setiatzen zituena, artaldeei eraso eginez, eta mendiko zokorik ezkutuenetan bizi zena. Leku horiek, "Los castros de Horneo", "Canalahonda" edo "Las Hazas del respiradero", munstro horren bizilekuak izan zitezkeen. Edo, hobeto esanda, herri-irudimenak Ojankanoko egoitza ibilbide honetan egin genituen harkaitz artean koka zezakeen.

"Los Castros" en korapiloak gainditu ondoren, "Turrutuerta" kobazulora iritsi ginen eta malda leunatik jaisten hasi ginen "Concinchao" txabola dagoen pagadiaraino. Bidezidorra galdu gabe, eskuinerantz jo genuen bidegurutze bateraino. Bidegurutze horretan bat egiten dute Hazas del Respiradora igotzen den bidexkak (eskuinekoa) eta Canalahondara doanak. Glaziazioak zizelkatutako beste leku batera, Hazasera, jarraitu genuen, eta han korridore batetik, hainbat metroko pareten artean, ibili ginen, Moncrespo pagadiaren barruan.

Aurreko bidegurutzera itzuli eta Canalahondarako bidea hartu genuen. Kilometro bat pasatxo eginda, 30 metro zabal den korridore zabal batean sartu ginen, 20 metro baino gehiagoko pareten artean sartuta. Pagadi hostotsu bat garatu da barruan. Ibilbidea egun bero batean egiten bada, eskertzen da hormen itzalean dagoen freskura.

 Korridorearen beste muturretik, "Otsoen" lepora irtengo gara. Han, bidexka batek ekialderantz hartzen du, eta baso txiki batean sartzen da, "Brenalengua" inguruan. PR-S 74 BUSTALVEINTE baliza zuri-horiak aurkitu ditugu. Basoa txabola baten parean utzi, eta pista batean sartu ginen, Brenavintoko lautadan barrena, "Alto de la Posadiaraino", autoa utzi dugun aparkalekutik gertu.

DATUAK

DISTANTZIA: 14,5KM

DESNIBEL POSITIBOA: 700 M

GPSRAKO TRACK

IBILBEAREN ARGAZKIAK

PORRACOLINA LUNADATIK

 CASTELLANO

Altos de Ason Parke Naturaleko hainbat gailur lotzen dituen joan-etorriko ibilbidea, ekialdeko mendi kantabroan. Lunadako mendatetik abiatzen da eta honako mendi hauetara igotzen da: "Veinte", "Pizarras", "Carrio", "Senderón", "Rechos", "Alto de la Mina" eta "Porracolina".

Rio Miera  haran pasiegoren eta Soba haranaren artean dagoen eremuak paisaia belartsua du, kareharrizko azaleratze oso tipikoekin, eta ikuspegi bikainak eskaintzen ditu, bereziki egun oskarbietan, Porracolinaren gailurretik Santander badia eta Kantauri itsasoa ikus baitaitezke.

Lunadako mendatetik (1320 m) ipar-mendebalderantz jo genuen, ondo trazatutako bidezidor batetik, Las Motas mendiaren magalak zeharkatuz. Bustalveinteko lepora iritsi ginen (1432 m), eta pixka bat aurrerago Veinteko gailurrera (1507 m).

Iparralderantz jarraitu genuen, bizkar belartsu luzetik, "Colladía" (1364 m) mendilerroraino, "Veinte" eta "Pizarras" bereizten dituena. Irtengune txiki bat jaitsi eta Arbelera igoko gara (1478 m). Postontzi batek gailurra seinalatzen du.

Ibilbidea iparralderantz jaisten da, baina laster ipar-ekialderantz aldatzen da. Ez dago bidezidor argirik, aziendak lursailean markatu duen  trazak dira, baina arazorik gabe egin daiteke aurrera. Gailurra baino lehenagoko itsasontzi-branka formako irtenguneetara iristean, branka harkaiztsu beretik igo genituen, bidezidorretik irten gabe. Higadurak kareharria zizelkatu du, arrakala bitxiak sortuz.

Lunadako mendatetik egindako tarte osoan, inguruetako mendiak dira panoramiken protagonistak: hego-mendebaldean, La Miel eta Castro Valnera mendiak; hegoaldean, Las Motas eta Peña Lusa; ekialdean, Porra de Mortillano  eta El Valle sakonunea; iparraldean, Porracolina; eta ipar-ekialdean, La Vaga mendilerroa: Veinte, Pizarras, Carrio eta Porra de la Colina.

Carrio gailurretik (1435 m) iparralderantz ia 150 metroko desnibela jaitsi genuen, belarrez makurtutako mendi-mazela batetik, Senderon mendiaren aurreko lepora (1276 m) iritsi arte. Hemendik kordaletik Senderon (1337 m), Cubios (1359 m) eta, aurrerago, Alto de la Mina lotzen dituen gailurrera konektatu genituen. Alto de la Mina (1300 m) Sotomboko txabolen gainean dagoen lepoa da.

Aurrean geneukan Porracolina, bere gorentasun guztiarekin. Gailurrera doan bidezidorrari jarraituz, postontzira iritsi ginen denbora gutxian, baina azken aldaparen esfortzuarekin. Pena egun lainotsu batean gora egin izana. Ezin izan genuen Kantabriako kostaldeko paisaia ikusi.

Ekialdeko isurialdetik itzuli ginen, Alto de Pipiones-era jaisten dena. Gero, hegoalderantz, Alto de la Minarantz abiatu ginen. Itzuleraren gainerakoa eta joanekoa bat etorri ziren, non eta ez genituen berriro tontorrak zapaldu.

Cubios-eko gailurra ezkerretara utzi genuen, martxaren arabera, Senderonera igo ginen berriro, eta Carrio gailurra ere ezkerretara utzi genuen, aldapa malkartsua laburtuz. Pizarras-eko tontorra itzulerako gure ibilbidearen eskuinaldean geratu zen, baina Colladían joaneko bidea berreskuratu genuen. Aurrerago, Veinte-ko gailurra eskuinetara utzi eta Bustalveinteko lepora iritsi ginen. Handik gutxira, Lunadako mendatean geunden.

DATUAK

DISTANTZIA: 19km

DESNIBEL POSITIBOA: 975 m

GPSRAKO TRACKA

MARTXAREN ARGAZKIAK