MUELA DE DULLA ETA PEÑA RAYITO PEDROSA DE VALDEPORRES-TIK (2026KO MARTXOA)

 

 

CASTELLANO

Puerta de Quintanillatik Dullako Muelaren gailurreraino eramango gaituen goizeko ibilbidea. Harana ekialdetik ixten duten paredoiak igotzen ditu. Lehenengo harresiak dehesari bidea ematen dio, eta, jarraian, gailurrean amaitzen den bigarren harresia igotzen da. La Maza, Valdeporrresko merindadea eta Dullako arroilak ikusten dira primeran.

Autoa edadetuen egoitzaren atzeko aparkalekuan utzi (680 m) eta BU-526 errepide nagusira abiatuko gara. Errepidearen beste aldean, zutoin adierazle batek ekialdeko norabidea markatzen du, Alto de la Cruzera igotzeko, PR-BU 54. Laster trenbidera iritsiko gara, eta hemen erreparatu behar dugu, ibilbideak bira itxi bat ematen baitu hegoalderantz hartzeko.

Pinuen eta haritzen arteko bidezidorretik jarraituko dugu. Hormara hurbiltzean, Fuente friaren ondotik igaroko gara, eta pixka bat gorago, Alto de la Cruzera iritsiko gara (820 m). Ibilbidea egin genuenean ez genuen gurutzea bisitatu, nahiz eta seinale batek norabidea markatzen du. Denbora izanez gero, komeni da hara hurbiltzea, bertatik ikuspegi ederrak baitaude haranaren gainean.

Ekialderantz jarraituko dugu, bidezidorretik irten gabe. Bat-batean, bidea hego-ekialderantz igotzen hasten da, eta La Puerta de Quintanillara  (1060 m) iristen da. Muino horrek bigarren harresiaren goiko aldera ematen du, eta Quintanilla de Valdebodres aldera jaisten den pista batekin lotzen du. Mendi-lepotik ezkerrerantz joko dugu, iparralderantz, amildegiaren ertza zeharkatzeko, bi tontor kateatuz, lehenik Peña Rayito (1120 m) eta gero La Muela de Dulla (1140 m). Lehen aipatutako paisaiez gain, iparralderantz, Dullako amildegiaren beste aldean, El Paño tontorra ikusten da, Villamartin de Sotoscuevaren gainean. 

Bide beretik itzuliko gara dehesara jaitsi arte, baina orduan soroan barrena ipar-mendebalderantz egin genuen Villamartinetik Puentedeyra doan pista aurkitu arte. Iparralderantz jarraituko dugu, zutoin adierazle bat aurkitu arte, ezkerreko desbideratze baten ondoan (I), GR1 marka gorri eta zuriekin. GR Villamartinetik dator eta Pedrosa de Valdeporresera jaisten da. Bidezidorrari eta arrasto gorri eta zuriei jarraituko diegu, horma dehesatik BU-526 errepidera eta herrira jaisteko aukera ematen duen pasabide batera iristeko. 

DATUAK

DISTANTZIA: 12 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 509 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

CASTRO VALNERA BERNACHOTIK. NEGUAN. OTSAILA 2026

 

CASTELLANO

Beste ibilbide bat Burgos iparraldeko merindadeetan. Ez dakit zenbat aldiz igo naiz Castro Valnerara, baina urte batzuk neramatzan neguan igo gabe. Beraz, duela bi aste aukera izan nuen eta hona hemen esperientziaren laburpena.

Las Machorrasetik Lunadako mendatera igotzen den BU-572 errepidean, ezkerretara desbideratze bat dago, "Castro Valnera" dioen adierazle batekin. El Bernachorantz (M) doa pista bat, zementuzkoa lehenik eta lurrezkoa gero. El Bernacho etxola pasiegoen multzo bat da, Castro Valneraren ekialdeko aurpegiaren oinetan.

Autoarekin kilometro bat aurrera egin ahal izan genuen, pistan barrena, baina elurteek eta izotza azkar urtzeak arrastaka eraman eta apurtu dute pistako zati bat. Beraz, autoa utzi behar izan genuen Bernachoraino iritsi aurretik. Hala ere, Blogean zintzilikatu dudan tracka Bernachon bertan hasten da.

Ibilbidea marka berde, hori eta zuriak dituen zutoin baten ondoan abiatzen da, (1100 m). Elurrik gabe bidezidorra ikusiko zen, baina igo genuenean manto zuriak gainazal osoa estaltzen zuen. Pagadian (H) sartu ginen, elurretako arrastoei jarraituz. Lehen unetik kranpoiak jantzi genituen elurra gogorra zelako.

Baso-eremua gainditu ondoren, hego-mendebalderantz jo genuen, La Canal bidea hartzeko, Cubada Granderen eta Castro Valneraren artean. Lepora iritsi baino lehen, lekurik makur eta ilunenetan, elurra gogorrago zegoen eta kontuz ibili behar izan genuen. Horrela, La Canal lepora iritsi ginen (1440 m), lehen aipatutako mendiak eta Capia bereizten dituena.

Castro Valneraren hormara hurbildu ginen, eskuinetara, ikusten diren bidezidor trazuei jarraitzeko (M). Nonbait elurrak bidea estaltzen zuen, eta kontuz igaro beharreko makurdura batzuk sortzen zituen. Hormaren goiko aldera doan korridorera iritsi ginen. Korridore hau ipar-ekialderantz (1500 m) mailaka igotzen den kalezulo bitxia da.

Eskien eta kranpoien arrastoek iparralderantz eraman gintuzten, arrapalen bidez, hasieran nahiko inklinatuta, baina gero leundu egin ziren. Aurrean genituen goialdeko bi muino bereizgarriak: El Alto de los Dojos ezkerrean eta Castro Valnera eskuinaldean. Castroren gailurrera iritsi ginen, muinoaren erdialdetik.

Eguna garbi zegoen eta paisaiaz gozatu ahal izan genuen: ekialdean Las Motas base militarreko bolarekin, Peña Lusa y Los Porrones, La Imunia, Picon Blanco; hego-ekialdean Los montes de La Peña, la sierra Salvada, Gorbea; mendebaldean Picos de Europa eta Alto Campoo, elurragatik horizontean argi eta garbi bereiziak.

Gailurretik ekialdera dagoen eremu mailakatutik jaitsi ginen. Gero, gutxi gorabehera, igotzeko bide beretik jarraitu genuen, eskiatzaile talde baten oinatzei jarraituz. Bidea ez da berdin-berdina izan, baina oso antzekoa.

DATUAK

DISTANTZIA: 7,3 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 620 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

CASTRO GRANDE COVIDESETIK, COMPLACERA TULELATIK. ITZULIA POLVERO LEPOTIK ETA OVILLATIK.

 

CASTELLANO

Autoa Covidesen (380 m) utziko dugu, Mena Haranean, Burgosen. Herriko errepidean aurrera egingo dugu, hego-ekialderantz, Ciliezarantz (540 m). Belardiak, baserriak eta La Peñako mendietako harresi handia ikusiko ditugu, eta , han, Fraidearen edo Urkatuaren tontorra bereiziko ditugu. Herrixka horretara iritsi aurretik, errepeidea landa-bide bihurtzen da, lokaztutako gune askorekin, oso deserosoak, baina urtarrilean gaude, euritsu, eta lokatza mendiarekin doa.

Bidea haritz-basoan sartzen da, baina laster gezi gorri batek ezkerretara hartu beharreko desbideratze bat adierazten digu. Ibilbidea, orain, La Complacera tuneletik jaisten den gurdibidearen hondarretatik igarotzen da, Mena eta Losa haranak lotuz. Altuera azkar irabazten du, bidexka sigi-saga egiten duen bitartean, Complacerako tunelara iristeko (940 m). Tunelak beste isurialdera joateko aukera ematen du, Losako bailara begira dagoen hegoaldeko aldera. XIX. Mendearen amaieran hondeatuta izan zen, eta irakurri dudanez, bertatik zebiltzan egur-ikatzez betetako gurdiak.

Bidean, mendebaldera begira, La Peñako mendien iparraldea eta gailurrik garrantzitsuenak ikus daitezke: Alto de la Portilla, Alto de la Complacera, Tres Dedos, Peñalba, San Mames, Hornilla, Peña Mayor eta Portillejos.

Tuenelaren beste aldean, Losa bailara irekitzen da. Rellosotik igotzen den pista bat tunelaren ondotik pasatzen da eta ekialderantz Castro Grande (1092 m) gailurreraino iristen da. Tontor itsusia da, antenez eta errepikagailuez betea, baina ikuspegi ikusgarriak ditu: ekialdean, Bizkaiko mendiak (Eretza, Ganekogorta, Anboto, Gorbea) ; iparraldean, Ordunteko mendiak (Kolitza, Terreros, Burgúeno, La Maza del Pando, Ilso de Estacas, Balgerri, Zalama); eta gailurraren oinaldean, Fraideren mendi zorabiagarria, oso bereizgarria den goragune zilindrikoa. Jakina, iparraldean Mena bailara berdea zabaltzen da.

Tuneleraino itzuli eta mendebalderantz jarraituko dugu, harresiaren profila zeharkatzen duen bide zidor batetik. Ia Castejongo gailurrera iritsiko gara, baina iritsi gabe, hegoaldeko isurialdetik aurrera egingo dugu, Losako haranera begira. “Alto de la Portilla” eta “Alto de la Complacera” bereizten dituen lepora hurbildu ahala, landaratze igota duen gune bat agertzen da, amaiera trepada txiki bat dago, zailtasunik gabea. 

Behin mendi-lepoan gaudela, Portilla roja edo “del Polvero” esaten zaio, mendebaldeko muturrerantz jo, eta metalezko hesi batez pasabide bat aurkituko dugu. Handik igaro, eta hormari itsatsitako bidezidor batean jarriko gara, iparraldeko aldetik jaisten hasten dena, Mena haranerantz. Hasieran, bidea leunki jaisten da (IM), ia altitudea galdu gabe, baina bat-batean inklinazioa hartzen du (I). Lokatzarekin irrist egiteko arrisku handia dago. 

Basoan sartu eta azkenean ibarreko belardietara iritsiko gara. Hemen trackari erreparatu behar zaio, bi puntutan belardietan sartu behar baitugu. Lehengoa metalezko hesi baten atzean, baina bigarrena alanbre-hesiaren azpitik igaro beharko dugu. Handik metro gutxira, Ovillara eta Covides ondoko errepidera iristen den pista bat aurkituko dugu.

DATUAK

DISTANTZIA: 16,8 KM

DESNIBEL PSITIBOA: 850 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

TONTORRETIK PANORAMIKAREN BIDEO

LA HORADADA ETA CUBADA GRANDE CUEVA ROTA-TIK

 

CASTELANO

Autoa BU-570 errepideko autobus-geltokian utziko dugu (11. kilometroa). Errepidea Estacas de Trueba mendatera igotzen da Machorrasetik, Espinosa de los Monterosen

Errepidearen beste aldean, ibaira jaisten den pista bat dago (I), eta harrizko zubi batetik zeharkatzen du (950 m).

Jarraian, ezkerrera jo, eta zementuzko pista batetik igotzen hasiko gara, txabolen artean gora (I).

Laster, pista ipar-ekialderantz joango da, baina lehenengo desbideratzea hartuko dugu ezkerretara, ipar-mendebalderantz aldatuz (1020 m). Pistan aurrera jarraituko dugu pagadian sartzekoBerehala, hesi erraz bat agertzen da (1100 m).

Puntu horretan, hesia gainditu ondoren, ezkerretara bidexka bat ateratzen da, ez oso nabarmena, eta basoaren hegal makurtuetatik igotzen da, mendebalderantz.Altuera irabazteko erosoena den trazuari jarraituko diogu, “Cueva Rota-ra” 1.200 metroko kotara iritsi arte.Azken zatian, haitzulora iristen den bidexka bat agertzen da.

Bidea haitzuloaren gainetik igotzen da, igo erosoak gaindituz. Mugarri batzuek adierazten dute nondik igo behar den horma gainditzeko. Gogoratu behar da kareharrian gaudela eta bustita dagoenean oso labainkorra dela. Hau da, kontuz trepadekin!.

Hortik aurrera, bidexken hondarrak eta mugarriak desagertzen dira. Zentzuzkoena iruditzen zaigun trazadura aukeratu behar dugu landarez estalitako lur-eremu batean, nahiz eta ibiltzeko modukoa izan. Erreferentzia gisa, hego-mendebalderantz joko dugu, begien bistan dugun hormarik garaiena gainditzeko.Aurretik, beste irtengune errazago bat igaro behar da. Gero, track jarraituz, pasabide batera iritsiko gara, pixka bat airera, baina erraz. Haitzulotik hona, agian, tarterik deserosoena da, eta arreta handiena jarri behar dugu. Beste batean, elurrarekin egin nuen ibilbide hori. Elurrak aurreratzea zailtzen du baina farailoiak igotzea errazten du, elurra pilatzen den tokiak bilatuz.

Orain igotzen jarraitu behar dugu (M) kotarik altuenera iritsi arte, mugarri batekin markatuta. Horadada (1420 m) gailurrera iritsiko gara.

Aurrean (IM) La Cubada Grande dugu, oraingo honetan hodei batez estalia; ekialdean Lusa eta Los Porrones haitzak nabarmentzen dira eta hegoaldean Estacas de Trueba harana.

Gure helburua La Horadada eta La Cubada Grande kateatzea da. Horretarako, bi gailurrak bereizten dituen lepora jaitsiko gara (M) (1356 m). Bidexkak ipar-mendebalderantz egiten du, eta La Cubada Grandeko hegoaldeko magaletatik igotzen da tontorreraino. Ez du galerarik, eta zenbait bidexka agertzen dira iristeko. Cubada Grande (1607 m).

La Canal lepora jaitsiko gara, Cubada eta Castro Valnera artean. Cubadako gailurretik hego-mendebalderantz joko dugu, oso pasabide bitxia aurkitzeko. Harkaitzean dagoen barrunbe moduko bat da, eta Cubadako farailoa jaisteko aukera ematen du. Gero, La Canal lepora (1440 m) eramango gaituen bidezidorrari jarraituko diogu (IM).

Estacas de Trueba haranera jaisten den (H) pista bat hartuko dugu, S handi bat marraztuz eta Cubada Granderen eta La Mazaren hegoaldeko hegalak zeharkatuz. Haranaren hondora jaitsi baino lehen, ekialderantz aldatuko gara, eta etxola arteko jaitsiera leun batean ibaira iritsiko gara, harrizko zubitik oso gertu.

DATUAK

DISTANTZIA: 13,5 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 700 M.

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

MIRAVECHE-PEÑA LA MAYA, CANTOÑA, CIMERO, LA VERDINA-SILANES-MIRAVECHE ( LA VERDINA MENDILERROA)

CASTELLANO

Ibilbidea Miravechen (800 m) hasten da, Pancorbo inguruan dagoen herri batean, Burgosen. Herritik iparralderantz doan pista batetik irtengo gara, "Los montes de La Verdina" bezala ere ezagutzen den mendilerrorantz. Kilometro bat egin ondoren, bidezidor bat hartuko dugu, eskuinetara, zelaietan sartu eta altitudea irabazten duena, Galdampio lepora (1020 m) doazen mendi-mazeletatik (I) igota. Herritik atera ginenetik, Pirula izeneko txakur bat itsatsi zitzaigun, ibilbide osoa lagundu ziguna.

Lepotik, ibilbideak zirkulu handi bat marrazten du. Lehenik (I) pinudi eskerga bat zeharkatuko dugu, non adarkatze batzuk agertzen diren, ezkerretara eta eskuinetara adarrak dituztenak, guk PR marka zuri eta horiak jarraituko ditugu Planillako atakarantz, baina okertzea erraza den, horregatik onena GPSa bistatik ez galtzea da. Gero, ekialderantz aldatuko gara, mendilerroaren iparraldeko hegala estaltzen duen artadia zeharkatzeko. Galdampioko lepotik honaino, ez da altitudea irabazten, trazu ia laua jarraituz.

Jarraian, pagadi hostotsu batean sartuko gara. Hegoalderantz joko dugu, eta, pixkanaka-pixkanaka, altitudea irabaziko dugu, La Planilla lepoan (1266 m) amaitzen diren azken aldapa oso inklinatuei aurre egin arte. Mendi-lepo horrek ibilbidearen lehen bi tontorrak bereizten ditu. Peña Maya (M) gure eskuinean eta Cantoña (E) gure ezkerrean. La Peña Mayako postontzira (1319 m) arazorik gabe sartuko gara, eta gero Cantoñako gailurrera (1353 m). Zidorrak Cantoñako tontor harritsuaren iparraldeko aldea zeharkatzen du, eta ekialdeko muinora iristen da. Postontzira iristeko, haitzera metro batzuk igo behar da mendebalderantz, azken urratsak trepatuz, baina zailtasunik gabe.

"Los Montes de La Verdina" mendilerroa ekialderantz hedatzen da, eta beste bi tontor kateatuko ditugu: Monte Cimero (1336 m) eta La Verdina (1340 m). Bideak behera egiten du, norabidea galdu gabe, La Verdina leporaino (1200 m), eta 1100 metroko kotaraino jarraitzen du. Han, eskuinera biratzen da, haranera jaitsi eta Silaneserantz joateko (M).

Mendilerroa zeharkatzen duen tarte osoan, Burebako lautada zabala ikus daiteke hegoalderantz, eta Obarenes mendiak iparralderantz, besteak beste, Umion.

Silanesen sartuko gara, Silanes-Miraveche burdinbidearen azpitik igarota, Canalejako zubiaren ondoan. Silanesetik Miravechera joateko, pista bat bilatu behar izango dugu, elizaren eskuinaldetik igaro eta mendebalderantz doana. Gutxi gorabehera 3 km dira, eta ez dute galerarik. Kontuan izan behar da bidebanatze batean eskuineko adarra hartzen dela.

DATUAK

DISTANTZIA: 16,5 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 860 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK