Autoa Covidesen (380 m) utziko dugu, Mena Haranean, Burgosen. Herriko errepidean aurrera egingo dugu, hego-ekialderantz, Ciliezarantz (540 m). Belardiak, baserriak eta La Peñako mendietako harresi handia ikusiko ditugu, eta , han, Fraidearen edo Urkatuaren tontorra bereiziko ditugu. Herrixka horretara iritsi aurretik, errepeidea landa-bide bihurtzen da, lokaztutako gune askorekin, oso deserosoak, baina urtarrilean gaude, euritsu, eta lokatza mendiarekin doa.
Bidea haritz-basoan sartzen da, baina laster gezi gorri batek ezkerretara hartu beharreko desbideratze bat adierazten digu. Ibilbidea, orain, La Complacera tuneletik jaisten den gurdibidearen hondarretatik igarotzen da, Mena eta Losa haranak lotuz. Altuera azkar irabazten du, bidexka sigi-saga egiten duen bitartean, Complacerako tunelara iristeko (940 m). Tunelak beste isurialdera joateko aukera ematen du, Losako bailara begira dagoen hegoaldeko aldera. XIX. Mendearen amaieran hondeatuta izan zen, eta irakurri dudanez, bertatik zebiltzan egur-ikatzez betetako gurdiak.
Bidean, mendebaldera begira, La Peñako mendien iparraldea eta gailurrik garrantzitsuenak ikus daitezke: Alto de la Portilla, Alto de la Complacera, Tres Dedos, Peñalba, San Mames, Hornilla, Peña Mayor eta Portillejos.
Tuenelaren beste aldean, Losa bailara irekitzen da. Rellosotik igotzen den pista bat tunelaren ondotik pasatzen da eta ekialderantz Castro Grande (1092 m) gailurreraino iristen da. Tontor itsusia da, antenez eta errepikagailuez betea, baina ikuspegi ikusgarriak ditu: ekialdean, Bizkaiko mendiak (Eretza, Ganekogorta, Anboto, Gorbea) ; iparraldean, Ordunteko mendiak (Kolitza, Terreros, Burgúeno, La Maza del Pando, Ilso de Estacas, Balgerri, Zalama); eta gailurraren oinaldean, Fraideren mendi zorabiagarria, oso bereizgarria den goragune zilindrikoa. Jakina, iparraldean Mena bailara berdea zabaltzen da.
Tuneleraino itzuli eta mendebalderantz jarraituko dugu, harresiaren profila zeharkatzen duen bide zidor batetik. Ia Castejongo gailurrera iritsiko gara, baina iritsi gabe, hegoaldeko isurialdetik aurrera egingo dugu, Losako haranera begira. “Alto de la Portilla” eta “Alto de la Complacera” bereizten dituen lepora hurbildu ahala, landaratze igota duen gune bat agertzen da, amaiera trepada txiki bat dago, zailtasunik gabea.
Behin mendi-lepoan gaudela, Portilla roja edo “del Polvero” esaten zaio, mendebaldeko muturrerantz jo, eta metalezko hesi batez pasabide bat aurkituko dugu. Handik igaro, eta hormari itsatsitako bidezidor batean jarriko gara, iparraldeko aldetik jaisten hasten dena, Mena haranerantz. Hasieran, bidea leunki jaisten da (IM), ia altitudea galdu gabe, baina bat-batean inklinazioa hartzen du (I). Lokatzarekin irrist egiteko arrisku handia dago.
Basoan sartu eta azkenean ibarreko belardietara iritsiko gara. Hemen trackari erreparatu behar zaio, bi puntutan belardietan sartu behar baitugu. Lehengoa metalezko hesi baten atzean, baina bigarrena alanbre-hesiaren azpitik igaro beharko dugu. Handik metro gutxira, Ovillara eta Covides ondoko errepidera iristen den pista bat aurkituko dugu.
DATUAK
DISTANTZIA: 16,8 KM
DESNIBEL PSITIBOA: 850 M
