Mendiko istripuak, erantzunkizun legala ..

Aurreko Aste Santuan  Gredos mendilerroan gertatu zen gertaera larriak,  mendizale bat hil zen, gidariez eta mendiko ibilbiden arduradunez estabaida piztu du. Oraingoz, ibilbidearen arduradunari leporau diote "homicidio imprudente" eta "denegación de auxilio".

Lerro hauek idazten ditu intresgarri iruditu zitzaizki informazio batuzk emateko asmoz.

Lehenik, mendiko kirolez zuzenbidean espezializatua den Jose Mari Nasarre juristaren iritzia Desnivel aldizkariak , bere web orrian, argitaratu zuen. Hona hemen artikuluaren web-esteka.

Beste aldetik, gai honetaz bi liburu, oso interesgarriak direnak, argitaratu dira.  Lehenegoa, irakurtzeko errezagoa, Alberto Ayoraren "Gestión del Riesgo".

Bigarrena, bestea baino astunagoa, baina eduki juridiko gehiagoz, epaiak eta abar. Jose Nasarreren "Responsabilidad Civil en deportes de montaña y actividades en la naturaleza".

CASTELLANO

HIRU ERREGEEN MAHIA LESCUN-ETIK. IPARRALDEKO AURPEGIA.

CASTELLANO

Aurreko mezuan kontatu nuen bezala "Le Dec De Lhurs Lescun-etik", larunbatean Anapiatik Lhurs bordeetara igo ginen, gaua pasatzeko asmoz, igandean Pene Blanque igotzeko.

Hala ere, joan ahala ohartu ginen Pene Blanque-rako bidea itzalpean zegoen eta ziur aski izoztuta. Izotzak igoera sailduko zuen, batez ere gailurrean  non udan bigarren graduko pasabidea gainditu behar den.  Egoera honetarako behar den materiala, soka, ez generaman  eta helmugaz aldatu ginen.

Hiru Erregeen Mahia Cabane de Claveranne-tik.

Lhurs bordeetatik (Cabane de Claveranne) (1720 m) zuzendu ginen mendebalderantz, Lhurs edo Tabla mendileporantz (2297 m). Goiz altxatu ginen elur gogorra aurkitzeko. Joan ginen  igotzen mendilepora ailegatzen den aldapa piko baten azpian kokatu arte. Bere zatirik pikoenean, 150 m edo,  35ºko inklinazioa izango du, eta zati batzuetan gehiago. Gainditu genuen kranpoiez eta pioletez. Nahiz eta udaberrian izan, aurten inoiz baino elur gehiago daukagu eta elur geruza lodiak, goitik behera, inuguru osoa estaltzen zuen.

Behin mendilepoan zuzendu ginen eskuinera, iparralderantz, Pene Blanque-rantz, baina, lehenago esan dudan bezala, Hiru Erregeen Mahia eta Tabla igotzea erabaki genuen. Itzuli ginen hegoalderantz Mahiaren eta La Tabla-ren arteko mendilepoan kokatu arte. Gero, mendebalderantz, Mahaia igo genuen bere iparraldeko aurpegitk non elur gogorrazko aldapa txiki eta oso pikoa igo behar izan genuen. Nire ustean 20-30 metro luze eta 40º baino gehiagoko inklinazioa izango zuen. Hiru Erregeen Mahia (2448 m).

Mahaitik  La Tabla oso hurbil dago. Itzuli ginen mendilepora  eta igo genuen  La tablaren bizkarra gailurrera iristeko. La Tabla 2420 m.

 Gailurretatik Pirinio hunkigarria ikus ahal izan genuen .  Acherito, Petrechema, Peña Forca, Lenito, Bisaurin, Collarada, Axpe, Midi, Pene Blanque, Billare , Le Dec De Lhurs , Ukerdi, Budogia eta  abar.

Bordeetara itzuli ginen bide beretik.  Baina esan nahi dut aldapa pikoak igotzea errezago dela jaistea baino. Niretzat eskarmentu berria izan zen. Jaitsi ginen pizkanaka pizkanaka, lasaitasunez, kranpoia eta pioleta ondo sartuz.

Zerbait jan eta sakuak batu eta gero laku eta bordak utzi genituen Anapiara jaisteko Landrosque pasabidetik eta Bresme eta Larrangus basotik.

Oharra.- Gida eta bloc batzuetan irakurri dut Mahiaren eta La Tablaren arteko mendilepotik Mahiara igotzeko  bere hegoaldeko aurpegiaren harriak, Petrechemara begiratzen dutenak, trepatu behar ditugula . Guk igo genuenean harriek izotza zeukaten eta erabaki genuen iparraldeko aupegiaren elur aldapa pikoak igotzea.

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

GPSRAKO TRACK

LE DEC DE LHURS ANAPIATIK

CASTELLANO

Neguan ez dugu mendi egiteko aukerarik izan, baina udaberriak lehenengo ibilbide bikaina oparitu digu. Lescun-etik igo genuen Le Dec de Lhurs eta hurrengo egunean, Cabane Claveranne artzain-aterpean lo egin eta gero, igo genituen Hiru Erregeen Mahia eta La Tabla. Pirinioak elurrez beteta zeuden, eguraldia ezin hobea goi-mendi egiteko, eta gu mendi igotzeko gogoz hiru hilabete ezer egin gabe eta gero.

Le Dec de Lhurs Anapiatik.

Anapiatik (1000 m) Lhurs lakura zuzentzen den pista hartu genuen, seinal-tantaiak jarraituz. Gaingiroki bideak Bilareren hegoaldeko hegalak zeharkkatzen du lakuara heldu arte. Ibiltzen hasi ginenean jo genuen ipar mendebalderantz, berehala norabideaz aldatu ginen hegoekialderantz kurba itxia marraztuz. Gero mendebalderako norabidea jaso genuen laku eta bordeetara arte. Ibilbidean Bresme eta larrangus basoa zeharkatu genuen, bertatik Le Pic Lariste-tik Le Pic Poure de Lamari-ra doan kordala ikus genezaken, eta Le Dec de Lhurs-ek bere ekialdeko aurpegia erakutsi digu, argazki hoberena merezitakoa. Aurrerago, Landrosque deritzoten pasabide piko eta estu batera heldu ginen, Billare eta Le Dec de Lhurs-en artean kokatuta. Gora igo ahala inguruko mendirik altuenak agertzen zihoazen, Hiru Erregeen Mahia eta Pene Blanque. Pasabidea behin gaindituta, minutu gutxien buruan, lakura eta Lhurs-ko bordeetara ailegatu ginen (1700m).

Bordeetako bat elurren azpian zegoen eta bestea, Cabane Claveranne, hamar pertson lo egiteko moldatuta zegoena, sarrera irekita jasotzen zuen. Geldialdi txiki bat egin genuen, motxilaetatik lo egiteko sakua, zerria eta astebururako janaria ateratzeko.

Ibiltzen jarraitu genuen Le Dec de Lhurs-en gailurrera igotzeko. Le Dec mendilepoan amaitzen  den malda zabala igo genuen, hegoalderantz. Gero ekialderantz jo genuen gailurrera gidatzen gintuen harrizko gandorra gainditzeko. Le Dec de Lhurs 2175 m. Tontorratik, hegoaldera begira, Collarada, Axpe, Castillo de Acher, Bisaurin, Peña Forca eta Lenito ikus genitzaken, eta mendebaldera begira  Acherito, Petrechema, Tabla, Mesa de los Tres Reyes eta Pene Blanque.

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

GPSRAKO TRACK

ELURJAUZIAK PANTIKOSAREN BAINUETXERAKO "EL ESCALAR" ERREPIDEAN.

CASTELLANO

Orain dela egun batzuek, 300 turista harrapatua utzi zituzten  elurjauziak izan ziren Panticosaren Bainuetxerako "El Escalar" errepidean.
Geroan halako egoerak aurre egiteko Aragoiko administrazioak egin nahi duena "Pirineo Digital"-ek kontatzen digu. "Pirineo Digital"ekin esteka.
Beste aldetik, menditan eta hain zuzen ere Pantikosaren Bainuetxearen aldean gizonaren gehiegizko esku-hartzeaz Eduardo Martinez Pisónek idatzi du bere ikuspuntu kritikoa. "Aludes en la carretera de Escalar"

BOVEDA ETA CORNON ALTO CAMPOON

CASTELLANO

Berriro Alto Campoon. Joan den egunean bezala, Braña Viejako zirku osoa osatzeko asmoz, eta, joan den egunean bezala, haize bortitz eta zakarrak galarazi zigun. Etsipena da hitza, nahiz eta bi gailur txiki, Boveda eta Cornon, igo genituen eta ongi pasatu.

Eski pistaetako parking-etik (1640 m) igo genituen (IMI) gure aurrean zeuden maldak, Boveda gailurrera eramaten dutenak. Tarteko 400 metro dira, elurraz igotzeko, oinatza egiten, nahiko lan daukatenak. Dagoeneko behetik igo genuen haizez, baina goiko aldean hain haize bortitza egiten zuen non gelditzera eta babesa bilatzera behartu gintuen.

Bovedatik zuzendu ginen El Cornon-era (2125m) (M) bereizten dituen mendilepotik. Mendilepoan izotza aurkitu genuen eta azken aldapan maizago agertu zen horregatik cranpoiak jarri ginen. Bakarrik esan gailur honetan haizeak lurrera bota gintuela. Jaitsi ginen (HE) Calgosa eraikinerantz eta parking-erantz alpina eta neguko estanpa eskaini zuen malda erabat elurtu batetik zeharkatzen. Ibilbide osoa amaitzeko bi ordu eta 50 m behar izan genuen.

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

GPSRAKO TRACK

ORDESA ETA ANETOREN ARTEAN

CASTELLANO

Aneto Parke Nazionala sortzeak, hasiera batean, alde ona dauka, baina badirudi behar gehiago daukan Ordesatik Anayet-era handitzea blokeatzeko estrategia dela.

Eduardo Martinez Pisón Madrilgo Unibersitate Automoaren geografía katedradun emerituak idatzitakoa:

ORDESA ETA ANETOREN ARTEAN

"CUCHILLON" ALTO CAMPOO-KO ESKI-PISTATIK.

CASTELLANO

Hasieran Braña Vieja-ko zirku osoa eta bere gailurrik altuenak (Cuchillón, Tres Mares, Cornón y Bóveda)  ibiltzen saiatu ginen baina eguraldi txarrak ez zigun amaitzen utzi. Lainoak eta haize bortitzak amore ematera behartu gintuzten Tres Mares gailurrera ia heltzen ari ginenean. Lerro hauetan Cuchillón-go igoeraz bakarrik idazten dut. Itxaron beharko dugu beste batean zirku osoa osatzeko.

Eski-pisten parking-ean autoa utzi genuen(1650 m). "El Castro" teleskiaren kabinara (pista beltza zk.8 eski-estazioaren maparen arabera) zuzendu ginen, Calgosa eraikinaren atzean eta ezkerrera kokatuta dagoena.Teleskiaren lerroa jarraitzen igoera hasi genuen (HM) baina bostgarren zutoian ezkerrera jo genuen (H) irtengune bat gainditzeko. Jarraitu genuen (HM) gailurrera ailegatu arte (2168m) (1,30o.). Lainoak lagundu ginduen ibildide osoa, berez ezin genuen paisaia ikusi. Crampoiak erabili behar izan genituen.

Gailurran topo egin genuen eski alpino ziharduten bi eskiatzaileekin, jende atsegina. Igoeran galdu nituen eskularruak eta lagundu zidaten bilatzen, nahiz eta eskularruak ez agertu. 

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

GPSRAKO TRACK