LARRAITZETIK TXINDOKI EDO LARRUNARRI. IBILBIDE ZIRKULARRA. MUITZEKO UR-JAUZIAN BUELTA

 

CASTELLANO

Larraitzeko aparkalekuan aparkatu genuen, ermitaren ondoan. Hegoalderantz abiatu ginen, errepidearen beste aldeko aparkalekua zeharkatuz, metalezko hesi bateraino, non GR eta PR marra zuri, gorri eta horiak agertzen diren. Hesiaren beste aldean, pista mendebalderantz aldatuz igotzen da, Neskarri ingurutik. Hesitik 200 metro pasatxora, pistaren ezkerraldean, bidezidor mailakatu bat irteten da, eta hor ere marra gorriak, horiak eta zuriak agertzen dira.

Bideak mendebaldeko norabideari eusten dio, eta, bitartean, gora egiten du Txindokiren iparraldeko hegalak estaltzen dituzten belardietatik. Horrela, iparmendebaldeko ertzaren azpian dagoen muino batera (660 m) iritsi ginen, Ameztiko muino harritsua gainean genuela. Hortik aurrera, hegoalderantz egin genuen, oso bide lodiari jarraituz. Oria iturriaren albotik igaro, eta Urdanzulo errekastoa zeharkatu genuen; han, mendebalderantz aldatu ginen, 920 metroko kotara iristeko. Hemen, hego-ekialderantz aldatu ginen berriro, Zirigarate Goikoaren borden albotik igarotzeko (1100 m), eta aurrerago, Txindokiren oinean dagoen lepora iristeko (1147 m).

Mendi-lepotik Txindokiko hegoaldeko magaletatik igo besterik ez genuen egin behar, bidezidorrari gailurreraino jarraituz. Txindoki edo Larrunarri (1342 m). Gailurretik, hegoalderantz, Aralarko zelaiak zabaltzen dira. Hurbilen dauden gailurretako batzuk izenda ditzakegu: Auntzizegi, Belingaratz, Zumalerdi. Iparraldera begira, Amezketa eta Tolosa bailarak irekitzen dira.

Berriro lepora jaitsi ginen, baina hego-ekialderantz jarraitu genuen, belarrezko malda luze batetik. Borda baten ondotik igaro ginen, pago batzuen ondotik, Egurral (1120 m), eta Muitze errekak osatzen duen amildegiaren hondoraino jarraitu genuen. Ibilbideak errekarekiko (IE) paraleloan jaisten jarraitzen du, eta erreka hori ur-jauzi txikiak eginez jaisten da, bidebanatze batera iritsi arte. Orain arte, marra zuri eta horiak jarraituz jaitsi gara, baina bidebanatzean, marrek eskuinetik (IE) jarraitzen dute Ergoienarantz. Gure bideak ezkerreko zidorra hartzen du, Muitzeko ur-jauzira jaisten dena, erreka zeharkatzen du, beste hegaletik jarraitzen du, ipar-mendebalderantz, eta hildako mendizale bat gogorarazten duen gurutze baten ondotik igarotzen da. Txindokiko blokea inguratzen ari gara. Bidexka ondo dago, baina tarte batzuetan indarrez jaisten da, eta lokatzik badago, erraza da irrist egitea.

Handik pixka batera, malda leundu eta basoan sartu ginen. Irteeran, errepikagailu baten ondoan dagoen pista batera iritsi ginen. Kilometro bat egin genuen, gutxi gorabehera, eta desbideratze bat aurkitu genuen. Bertatik goizean pasatu ginen. Joateko bideari berriro ekitea besterik ez da geratzen, berriro aparkalekura iristeko.

DATUAK

DISTANTZIA: 12 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 950 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

ERNIO ETA AIZPEL ALKIZATIK

 

CASTELLANO

Alkizako aparkalekuan (310 m) utziko dugu autoa. Mendebalderantz irtengo gara, marra zuri eta horiak jarraituz, bidebanatze batera iritsi arte. Bidegurutzean, zutabe adierazleek mendebalderantz "Askantzo" adierazten dute, ezkerrera, eta iparralderantz Ernio PR Gi 78, eskuinera. Erniorako bidea hartu eta, laster, Areta auzora iritsiko gara. Han, beste bidebanatze bat aurkituko dugu (360 m). Oraingoan ezkerrera joko dugu (M), jarraibideei jarraituz.

Pistan aurrera egingo dugu hirugarren bidebanatze bateraino (470 m). Zutoin berri batek ezkerretara Ernio seinalatzen du Leteren bordatik eta eskuinetara Ernio Gurutze Santutik. Sigi-saga bat marrazten duen eskuineko pista hartu eta ipar-mendebalderantz joko dugu. Bideak baso hostotsu bat zeharkatzen due, Itxurainen (680 m) bidegurutze berri batera iritsi arte. Orain bideak iparralderantz jotzen du eta Irumugarrietako lepora iristen da (760 m). Lepoa Ernio eta Ernio Txiki artean dago. Mendebaldera begiratuta, Ernioko blokea altxatzen da, eta gailurrean gurutze handi bat ikus daiteke.

Gure ibilbideak ustekabeko zerbait egiten du. Lehenik, zuzenean (M) gurutze handirantz igotzen da, baina 870 metroko kotan hegoalderantz doan bidezidor argi bat aurkitzen du, Aizpel-Ernio mendilerroaren iparraldeko pareta osoa zeharkatuz Aizpel leporaino (940 m). Lepo horretara iritsitakoan, iparralderantz joko dugu, eta mendilerro harritsua zeharkatuko dugu, Aizpel (1067 m) gailurrera iritsi arte. Ondoren, Ernio (1074 m) gailurrera iritsiko gara. Gailurraren gainean gurutz pilo bat daude eta, bere azpian, "Erniozaleak" legenda duen aterpe bat.

Tontorretik iparraldera begira, Gipuzkoako kostaldea ikusten da eta Zarautz, Donostia, Jaizkibel eta Aiako Harriak nabarmentzen dira.

Berriro aterpera jaitsi eta iparralderantz jarraituko dugu, Portumatzako magalak inguratuz, Erniotik iparraldera dagoen muino bat. Gure azpian, Errezilgo eliza nabarmentzen da. Zelatungo zelaietara helduko gara, benta edo taberna moduko batera, bi eraikin, kontsultatu ditudan mapetan Ernio deitzen dena. Bentatik, hego-ekialderantz, bi pista ateratzen dira, eta eskuinekoa hartuko dugu, Irumugarrietako lepoan amaitzen dena.

Hortik, igotzeko bide beretik itzuliko gara Itxuraingo bidegurutzeraino, eta, han, eskuineko adarra hartuko dugu, jaitsi ahala (ezkerrekotik igoko gara). Pistak oso bihurgune itxia egiten du borda baten ondoan, eta Korosti errekarekiko paraleloan doa. Aurrerago, goizean igaro dugun bidegurutzeetako batera iristen da, eta Areta auzora iristen da lehenik, eta Alkizara gero.

DATUAK

DISTANTZIA: 16KM

DESNIBEL POSITIBOA: 881M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

UNTZILAITZ MAÑARIATIK. ITZULERA ATXARTETIK.

 

CASTELLANO

Mañariko aparkalekuan aparkatu genuen (200 m). Metro batzuk atzera egin genuen (E) errepide nagusitik (BI 623) bidegurutze batera iritsi arte, errepidearen beste aldera, non zutoin adierazgarri batek eta marra zuri eta horiek Aldegoinako bidea markatzen duten.

Indarrez igotzen den pista asfaltatutik joko dugu (H), bihurgune itxi batzuk emanez. Baserri batera iristean, ezkerreko pistatik jarraituko dugu. Altuera azkar irabaziko dugu, eta laster basoan sartuko gara. Bertan, desbideratze bat aurkituko dugu, pistaren eskuinaldean, eta beste zutoin adierazle bat (260 m), Aldegoienara doana. Metro batzuk gorago, beste bidebanatze batean, eskuineko pista ere hartuko dugu, marra zuri eta horiak. Eta gorago (320 m), hirugarren bidebanatze batean, beste zutoin bat ageri da, Aldegoienako norabidea adierazten duena, baina letra txikiz Untzilaitz adierazten du ezkerrean (E). 380 metroko kotan, laugarren bidebanatze bat ageri da metalezko zutoin baten ondoan. Ezkerretik, sigi-saga bat marrazten duen pista bati jarraituko diogu, Oraeta leporaino (560 m) zuzenean igotzen den (E) bidezidor batean sartu arte. Lepotik, iparraldera begira, Mugarra eta harrobia, Errialtabaso eta Mañaria ikus ditzakegu.

Lepotik (H) zidor batetik jarraituko dugu, desagertzen dena, Untziliatz gailurreraino (940 m). Ikuspegiek inguru guztia hartzen dute, baina hegoaldean Anbotoko mendilerroa eta atzealdean Udalaitz nabarmentzen dira.

Ertzetik jaitsiko gara (IM), Untzilaitzeko diagonala aurkitzeko (Ez nahastu Diagonal Handiarekin). Mendiaren mendebaldeko aldea hegoalderantz zeharkatzen duen bidexka da, baina pixka bat aereoa bada. Diagonala gainditu ondoren, amildegitik gertu kareharrizko plaka batzuk agertzen dira, baldintza normaletan arazorik gabe pasatzen direnak, baina guk bustita aurkitu genituen, irrist egiteko arriskuarekin.

Jaisten jarraituko dugu Saukuko Ganeko eskalada-hormetan (600 m) kokatu arte. Hemen, mendebalderantz doan pista batekin bat egingo dugu, bidegurutze batera iritsi arte. Han, ekialderantz aldatuko gara, Atxarteko jaitsiera bilatzeko. Atxartera (HE) jaisten den bidezidorra Urresteiko hormen azpitik igarotzen da, ez da oso agerikoa, eta zorua lokaztuta dagoela, irristatzeko arriskua handia da. Ez dago erortzeko arriskurik, baina hainbeste haitz egotera kolpe ederra har dezakegu.

Behin Atxarteko (300 m) Santo Cristo ermitara iritsita, harrobiko eraikinetara joango gara, eta han GR 229ko marra gorri eta zuriak dituzten zutoinak aurkituko ditugu. Mañaria eta Mendiola aldera joko dugu. Bidea ipar-ekialderantz doa eta Atsarte errekaren ezkerreko ertzari jarraitzen dio. Seinaleetatik 200 metro ingurura, eskuinetara dagoen bidebanatze bat agertzen da, baina ez dugu hartuko. Aurrera jarraituko dugu Mendiola auzoraino eta iparralderantz doan 3 kilometroko bidean Mañariara iritsiko gara.

DATUAK

DISTANTZIA: 10,66 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 824 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK

CASTRO VALNERA PANDILLOTIK ( LA VARA KANALATIK)

 

CASTELLANO

Castro Valnera "El ogro pasiego" bezala ere ezagutzen da, hala ere, bere igoera atsegina izaten da Pandillotik "La Canal de la Varatik" saiatzen den arte. Desnibel handiaz (1200 m baino gehiago) eta kanalaren inklinazio nabarmenaz gain ( % 50 baino gehiago), belar altuak, ihintzez kargatua, eta zoru oso irregularrak, bidea nahiko bihurria izatea eragiten dute, Pirulerako lepora iritsi arte. Batez ere, nabarmendu nahi dut ez dela mendi-ibilaldi bat. Nire ustez, goi mendiarekin aldera daiteke. Bere gogortasunak berezi egiten du.

Estriberatik abiatu ginen (520 m), Vega De Paseko Pandillo auzoan. Pandillo errekaren gaineko zubia igaro, eta ezkerrera jo genuen, ibilaldiaren arabera, Lelsa edo Aguasal errekaren ibilbidetik ekialderantz doan bidezidor bati jarraitzeko. Aurrerago, ibaiaren beste ertzera igaro ginen La sel de Garmako zubitik, eta, jarraian, Garmako etxolak eta Pandilloren via ferrata adierazten duen zutoin bat agertu ziren. Aurrera jarraitu genuen, eta bidezidorra azkarrago igotzen hasi zen, Aguasal edo Txurron de Agualtoko ur-jauzira iritsi arte (820 m).

Puntu honetan amaitzen da bidea. Ur-jauzirako begiratoki moduko bat da, baina ezin da jarraitu. Metro batzuk atzera egin behar izan genuen ezkerretik oso okertuta zegoen tarte bat gainditzeko, belar altuaren arteko marra ez oso argiari jarraituz, ur-jauzia sortzen duen harkaitzaren gainean jarri gintuena. Kontuz egin behar izan  genuen aurrera, ez irrist egiteko, belar bustiaren ondorioz, hegaletik behera erortzeko arriskua handia baita. Lelsa errekan (900 m) sartzea lortu genuen. Errekatik, aurrerapena erosoagoa da hegal belartsuetatik baino. Igotzen jarraitu, eta bi ibaiadar elkartzen diren puntu batera iritsi ginen. Eskuinekoa hartu genuen, martxaren arabera, baina gorago, bidegurutze bat agertu zen berriro. Oraingoan, ezkerretik jarraitu genuen, La Pirulera leporaino (1520 m) eraman gintuzten arrapala belartsuetara.

Lepotik, Castro Valnera mendiaren ipar-ekialdeko ertza igotzen da gailurrera iristeko (1717 m).

Behera egiteko, hego-mendebaldera jo genuen, Los Dojos mendatearen azpitik igarota. Castro Valnera gailurraren ondoan dago tontor hori. Bidezidor bat  jarraituz, Alto Los Dojos mendiaren hego-mendebaldeko ertzean sartu ginen. Jaitsiera oso inklinatua da, eta irtenune batzuk nabarmendu behar dira, zailtasunik gabe. Ertza, erditik aurrera, mendebalderantz jaisten da eta Colinako muinoan amaitzen da. Colinako (1150 m) etxoletara iritsiko gara, eta beherago Helgerongoetara (880 m), Pandilloren gainean. Orain, bidea hegoalderantz doa, Ruyemako txaboletako bidearekin lotzeko. Behin bidean geundela, mendebalderantz jo eta minutu gutxi barru La Estriberara jaitsi ginen.

DATUAK

DISTANTZIA: 12,6 KM

DESNIBEL POSITIBOA: 1240 M

TRACK PARA GPS

FOTOS DE LA MARCHA

INFIERNOS ETA TEBARRAY PONDIELLOS LEPOTIK

CASTELLANO

Ibilbide honek udan Pirinioetako hiru milara igotzean aurkituko dituzuen osagai guztiak ditu. Ibilaldi luze eta aldapatsua, eremu malkartsu batean gora, aintzira-paisaia bat, non ibiak eta urtegiak kateatzen diren, eta hainbat tontor enblematikok inguratzen dutena, hala nola Garmo Negro, Algas, Argualas, Midi D 'Ossau, Frondellas, Balaitus, Gran Facha, Vignemale eta bi miliatako amaigabeko batek.

Panticosako bainuetxetik Arnales eta Argualas amildegietara abiatu ginen. Bidezidor bat (M) sigi-saga igotzen da Mallata behereraino (1900 m). Zutoin adierazgarri batek Pondielloseko leporako bidea markatu zigun, eskuinera (IE), Argualaseko amildegitik. Laster ezkerrera egin genuen (IO) eta bidezidorrari jarraitu genion Mallata Goiraino (2200 m). Orientazio berarekin jarraitu genuen. Eremu belartsua harritzar handi bihurtzen da, baina ibilbidea ondo seinaleztatuta dago mugarriekin eta bidezidorrarekin. Pondielloseko lepora iritsi ginen (2812 m), Pondiellosko Orratza eta Pondiellos Tontorraren artean. Gure oinean, Pondiellosko iboiak daude, ibonen atzealdean, Midi D 'Ossau, eta, mendi-lepoaren parean, Arnales eta Infiernos tontorrak.

Eskuinetik jarraitu (ipar-ekialdea), Pondiellos tontorra zeharkatu eta Saretas lepora (2834 m) iritsi ginen, Arnales tontorraren eta Pondiellos tontorraren artean. Orain, bidezidorrak, garaiera irabazi gabe, Arnaleseko basea zeharkatzen du (I), eta tximiniaren azpian jartzen da, oraindik elurrarekin, Ekialdeko eta Erdialdeko Infernuen arteko lepotik jaisten dena. Hau da ibilbideko punturik delikatuena. Ez da tximiniatik igotzen, ezkerretara dagoen hegaletik baizik, ibileraren arabera. Ez du zailtasun teknikorik. Helduleku ugari dituen igokada bat da, baina harriak erortzeko arrisku handia du. Izan ere, bi harri-jausi txiki ikusi genituen, zorionez tximiniaren ardatzera joan zirenak. Poliki igotzea komeni da, harririk ez botatzeko eta jaisten diren mendizaletik harririk ez jasotzeko.

Behin goian, gailurrean geunden (3055 m). Eskuinean Ekialdeko Infernua altxatzen da (3076 m) eta ezkerrean Erdikoa (3082 m), Marmolera eta Mendebaldeko Infernua (3073 m).

Jaitsiera Mendebaldeko Infernutik mendebalderantz irteten den ertzetik hasi genuen, lehenik eta gero iparralderantz jaisten. Garmo Blancoko gailurra (2986 m) zeharkatu, gandorrean gailur txikia, eta Ibon de Tebarrayn amaitzen den harritzar handian sartu ginen. Infernuetako gailurretik datorren tarte hori guztia malkartsua da, ez dira ahaztu behar mugarriak, eta seguru zapaldu behar da.

Harritzarra jaitsi ondoren, atseden hartu genuen Infernuetako lepoan, Tebarrayko Ibonen ondoan (2740 m). Tebarray lepora (IM) jarraitu genuen (2765), Tebarray tontorrera igotzeko (2893 m). Gailurretik, iparraldera begira, Frondellas-Balaitus blokea altxatzen da Respomusoko urtegiaren gainean, eta hegoaldera begira, Los Infiernos mendiaren oinean dagoen Tebarray ibona.

Infernuko lepora itzuli eta jaitsierari (E) ekin genion, GR11ari jarraituz, Ibon Urdinak eta Bachimañako urtegia aldera. Tarte hau ikusgarria izan zen, errekek eta tontorren artean sartutako iboiek ur asko zeramatelako. Ibilbidea hego-ekialderantz aldatzen da eta Bachimañako aterpera iristen da (2190 m), Bachimañako urtegiko dikearen ondoan.

Hortik aurrera, Calderés ibaiaren (H) amildegitik jaitsi besterik ez da egin behar, GR11ari jarraituz, Panticosako bainuetxera iristeko. Azken kilometro horiek ere urak markatzen ditu. Ibaiak bere ibilbide osoan egiten dituen ur-jauziek, bereziki fraidearen ur-jauziak, argazki mordoa ateratzera gonbidatu gintuzten. 

DATUAK

DISTANTZIA: 18,500 KM

DESNIBEL POSITIBOA. 1726 M

GPSRAKO TRACK

IBILBIDEAREN ARGAZKIAK